Podczas gdy na dworze panuje trzaskający mróz, my, niestrudzeni humaniści z klasy IIc, wraz ze swoją wychowawczynią prof. Elżbietą Błachowicz, wybieramy się do Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza. Celem naszego wyjścia jest obejrzenie wystawy biograficznej, dotyczącej postaci patrona tej instytucji.

 W drodze uświadamiamy sobie, iż czeka nas pewnie wykład pełen znanych wydarzeń z życia poety.  Myślimy, że nic nowego się nie dowiemy, przecież doskonale znamy prezentowaną postać z zajęć języka polskiego. Całkowicie zmienia się nasza postawa po słowach prelegentki: „By zrozumieć twórczość Adama Mickiewicza, musimy poznać jego osobę, nie tylko zapamiętać daty czy miejsca ważne w życiu tego poety, lecz przede wszystkim zagłębić się w bliską mu rzeczywistość, jego marzenia czy problemy”.
 
Muzeum Literatury to niezwykłe miejsce. Swój klimat zawdzięcza położeniu na warszawskim Starym Mieście, jak i wystrojowi wnętrz. Pierwsza sala, do której wchodzimy, pełna wielu ekspozycji, wydaje się nam znajoma. Ryciny wielu zgromadzonych tam dzieł znajdują się w naszych przedmiotowych podręcznikach.
 My możemy zobaczyć je na własne oczy. Wszystkie związane są z pierwszymi latami życia Mickiewicza, co świadczy o porządku chronologicznym wystawy. Ujawnia się portret niezwykłego dziecka, które, od początku pełne patriotycznych uczuć, za najważniejszy moment życia uznaje wkroczenie wojsk napoleońskich do Polski, co podkreśla potem poeta w „Panu Tadeuszu”.

Dalej poznajemy lata nauki Mickiewicza, studiów na Uniwersytecie Wileńskim, ówcześnie jednym z najlepszych w Europie. Ten okres, bogaty  w liczne przyjaźnie, wpływa znacząco na egzystencję poety. Wówczas nasilają się jego dążenia narodowowyzwoleńcze poprzez działalność w Towarzystwie Filomatów i Filaretów. Rozwija on także swoje aspiracje twórcze, a wydane wtenczas utwory dają początek epoce romantyzmu. Dostrzega się u Mickiewicza ogromny talent. Poeta przeżywa  także pierwszą i co charakterystyczne dla romantyków – nieszczęśliwą miłość.
 
Kolejna sala przez nas odwiedzana ma zupełnie inną kolorystykę. Ekspozycje dotyczą okresu rosyjskiego w życiu Mickiewicza. To właśnie do Rosji zesłany on jest wyrokiem sądu za uczestniczenie w tajnych zgromadzeniach. Jednak widok tego pomieszczenia jest ilustracją, iż Mickiewiczowi dobrze się tam powodzi. Sala przypomina towarzyski salon, pełen bogactw. Zdać sobie należy sprawę, że przebywając w Rosji poeta zostaje doceniony jako wybitny twórca, stać go więc na luksusowe życie.

 Prelegentka zwróciła naszą uwagę na stosunek  współczesnych nam Rosjan podczas oglądania tej wystawy do polskiego wieszcza. Twierdzą oni, iż „Mickiewicz opuścił Wilno wielkim, a w Rosji stał się ogromnym”. Trudno się z tym nie zgodzić. Jednak zauważamy, że nie był on tam po prostu szczęśliwy. Na obrazach widniejących dookoła widzieliśmy jego postać zamyśloną, pełną tęsknoty za ojczyzną. Potwierdzają one jego ból z powodu wygnania, co też zawierają powstałe w tym okresie utwory, takie jak „Sonety krymskie” czy „Sonety odeskie”.
 
Kiedy weszliśmy do kolejnego pomieszczenia, dostrzegliśmy wiele rycin, na których widnieją wizerunki historycznych miejsc. Sala ta prezentuje etap życia Mickiewicza, w którym poświęca się on podróżom po Europie. Prelegentka mówiła  o wadze tego czasu, który odciska się głęboko w życiu poety. Jego wyjazdy, prowadzenie towarzyskiego życia, odbywają się kosztem uczestnictwa w powstaniu listopadowym, nie podejmuje on walki. Poczucie winy jest z tego powodu ogromne. Zapewne kieruje się  nim poeta tworząc trzecią część „Dziadów”, a także „Pana Tadeusza”, utwór prezentujący obraz wyidealizowanej ojczyzny, którego rękopis możemy zobaczyć w gablocie.

inną ciekawą informacją  podaną nam przez prelegentkę jest opis okoliczności zawarcia małżeństwa „z rozsądku” Mickiewicza z Cecylią Szymanowską. Nie kochał on swojej żony. Wziął na siebie ogromną odpowiedzialność, nie będąc na to gotowy. Proza życia codziennego  przysłaniała mu świat romantycznych ideałów, co wywoływało frustrację i twórczą bezczynność. Jego małżonka popadła w chorobę psychiczną, co uznaje się za powód niemocy poetyckiej Mickiewicza. Ten wspaniały wieszcz zdaje się być z żoną nieszczęśliwy. Nie okazuje jej uczuć. Trudności finansowe towarzyszą rodzinie Mickiewiczów, gromadka dzieci wymaga przecież wiele troski.

„Apoteoza Napoleona” Wańkowicza to dzieło, którego zaskakuje nas w kolejnej sali. Zdajemy sobie sprawę, jaką  jest on ważną osobistością w okresie romantyzmu,, za jaki autorytet wtedy uchodzi. Mickiewicz pokłada w jego osobie nadzieje na wyzwolenie ojczyzny. To jego wizerunek widnieje na pierwszym planie. Dalej widzimy zdjęcia rodziny poety i postać siwego mężczyzny - Mickiewicza u schyłku życia. W gablocie możemy obejrzeć rękopisy notatek sporządzonych przez niego przed śmiercią. Wiemy, iż powstają one w Turcji, gdzie poeta przebywa, obserwując toczące się walki.
 
Wystawa, dotycząca życia i twórczości Adama Mickiewicza, pozwala nam odtworzyć wizerunek dojrzewającego wieszcza i ówczesnych mu realiów. Zgromadzone w muzeum ekspozycje przenoszą nas w tamte czasy. Układ sal, ich kolorystyka, kolejność ekspozycji, efekty świetlne powodują, iż zaczynamy wkraczać w inny świat. Mickiewicz staje się nam szczególnie bliski. Zaczynamy pytać w niektórych sytuacjach – co zrobilibyśmy na jego miejscu? Odpowiedź często nie jest łatwa. Wybory, jakich dokonuje ten poeta, nie zawsze uznajemy za słuszne. Jednak charakterystyczna jest dla niego świadomość decyzji i niesionych przez nie konsekwencji. Mickiewicz to człowiek o niebywałej inteligencji. Nie pozwala on carowi wykorzenić ze swojego serca miłości do ojczyzny i do końca swoich dni, jest jej wierny. Nasza prelegentka podkreśliła to mówiąc: „Życzę wam byście byli ludźmi świadomymi i potrafili odróżnić dobro od zła”. Wychodzimy z muzeum wzbogaceni o nowe doświadczenie. Refleksja, jaka w nas pozostaje, pozwala stwierdzić, iż lepiej rozumiemy Mickiewicza, co rzuca jasne światło także na jego twórczość.